Mohimi me nicht dhe kein - Die Negation
Përmbledhje e mësimit
Gjermanishtja ka dy mjete kryesore mohimi: nicht dhe kein. Zgjedhja nuk është e lirë — ajo varet nga çfarë mohohet. Ky është një nga vendet ku folësit e shqipes gabojnë më shpesh, sepse shqipja përdor nuk pothuajse kudo.
Çfarë do të mësoni?
- Kur përdoret kein dhe kur nicht.
- Lakimin e plotë të kein.
- Vendin e nicht në fjali.
- Përgjigjen me doch.
Rregulli themelor
| Mohohet | Përdoret | Shembull |
|---|---|---|
| Emër me nyjë të pashquar (ein, eine) | kein | Das ist kein Buch. |
| Emër pa nyjë fare | kein | Ich habe keine Zeit. |
| Folje | nicht | Ich arbeite nicht. |
| Mbiemër ose ndajfolje | nicht | Das ist nicht teuer. |
| Emër me nyjë të shquar | nicht | Ich kenne den Mann nicht. |
| Emër me përemër pronor | nicht | Das ist nicht mein Auto. |
Rregull praktik: nëse në fjalinë pohore qëndron ein / eine ose asgjë para emrit, mohimi bëhet me kein. Në të gjitha rastet e tjera përdoret nicht.
Lakimi i kein
| Rasa | Mashkullore | Femërore | Asnjanëse | Shumës |
|---|---|---|---|---|
| Nominativ | kein | keine | kein | keine |
| Akkusativ | keinen | keine | kein | keine |
| Dativ | keinem | keiner | keinem | keinen |
| Genitiv | keines | keiner | keines | keiner |
Kein lakohet saktësisht si nyja e pashquar ein, me dallimin se ekziston edhe në shumës.
Vendi i nicht në fjali
- Në fund të fjalisë, kur mohohet e gjithë fjalia: Ich verstehe das nicht.
- Para mbiemrit ose ndajfoljes që mohohet: Der Film ist nicht interessant.
- Para grupit parafjalor: Wir fahren nicht nach Berlin.
- Para foljes së dytë në fund: Ich kann heute nicht kommen.
Shembuj me përkthim
Gjermanisht: Ich habe keine Zeit.
Shqip: Unë nuk kam kohë.
Gjermanisht: Das ist kein Problem.
Shqip: Ky nuk është problem.
Gjermanisht: Er arbeitet heute nicht.
Shqip: Ai nuk punon sot.
Gjermanisht: Ich kenne diesen Mann nicht.
Shqip: Unë nuk e njoh këtë burrë.
Përgjigjja me doch
Kur dikush bën një pyetje mohore dhe ju doni ta kundërshtoni, gjermanishtja përdor doch, jo ja:
Gjermanisht: Kommst du nicht mit? — Doch, ich komme mit.
Shqip: A nuk vjen me ne? — Po, sigurisht që vij.
Kjo formë nuk ka ekuivalent të veçantë në shqip; shqipja thotë thjesht po.
Gabime të zakonshme të folësve të shqipes
| Gabimi | E saktë | Shpjegimi |
|---|---|---|
| Ich habe nicht Zeit. | Ich habe keine Zeit. | emri pa nyjë kërkon kein |
| Das ist nicht ein Buch. | Das ist kein Buch. | ein zëvendësohet nga kein |
| Ich sehe kein den Mann. | Ich sehe den Mann nicht. | nyja e shquar kërkon nicht |
| Ich nicht arbeite. | Ich arbeite nicht. | nicht nuk qëndron para foljes së zgjedhuar |
| Ich habe keinen Zeit. | Ich habe keine Zeit. | die Zeit është femërore |
Krahasimi me gjuhën shqipe
Shqipja mohon me nuk ose s’ para foljes dhe me asnjë para emrit. Gjermanishtja e ndan punën ndryshe: mohimi i emrit bëhet me një fjalë të lakueshme (kein), kurse mohimi i foljes me një fjalë të palakueshme (nicht) që vendoset zakonisht në fund. Prandaj nuk kam kohë nuk përkthehet fjalë për fjalë.
Përmbledhje e shkurtër
- ein ose asgjë para emrit → kein.
- Nyjë e shquar, përemër pronor, folje, mbiemër → nicht.
- kein lakohet si ein, por ka edhe shumës.
- nicht shkon zakonisht në fund, por para mbiemrit dhe para grupit parafjalor.
- Pyetjes mohore i përgjigjeni me doch.
Këshilla praktike për ushtrime
- Merrni dhjetë fjali pohore dhe kthejini në mohore; vetë procesi e tregon cilën fjalë duhet të përdorni.
- Mësoni përmendsh çiftin kein Problem / nicht schlecht si model.
- Ushtroni përgjigjet me doch në dialog, sepse ato mësohen vetëm me të folur.
