Shkallët e mbiemrit - Komparativ und Superlativ
Përmbledhje e mësimit
Gjermanishtja i formon shkallët e mbiemrit me mbaresa, jo me fjalë ndihmëse: schnell → schneller → am schnellsten. Kjo është një ngjashmëri e madhe me anglishten dhe një ndryshim i qartë nga shqipja, e cila përdor më dhe më i/e.
Çfarë do të mësoni?
- Formimin e krahasores dhe të sipërores.
- Format me umlaut.
- Mbiemrat e parregullt.
- Krahasimin me als dhe wie.
Formimi
| Shkalla | Formimi | Shembull | Shqip |
|---|---|---|---|
| Pozitive | mbiemri | schnell | i shpejtë |
| Krahasore | + -er | schneller | më i shpejtë |
| Sipërore | am + -sten | am schnellsten | më i shpejti |
Mbiemrat me umlaut
Shumë mbiemra njërrokësh me a, o, u marrin umlaut në krahasore dhe sipërore:
| Pozitive | Krahasore | Sipërore | Shqip |
|---|---|---|---|
| alt | älter | am ältesten | i vjetër |
| jung | jünger | am jüngsten | i ri |
| groß | größer | am größten | i madh |
| lang | länger | am längsten | i gjatë |
| kurz | kürzer | am kürzesten | i shkurtër |
| warm | wärmer | am wärmsten | i ngrohtë |
| kalt | kälter | am kältesten | i ftohtë |
| stark | stärker | am stärksten | i fortë |
Kur mbiemri mbaron me -d, -t, -s, -ß, -z, sipërorja merr -esten: am ältesten, am kürzesten, am heißesten.
Format e parregullta
| Pozitive | Krahasore | Sipërore | Shqip |
|---|---|---|---|
| gut | besser | am besten | i mirë |
| viel | mehr | am meisten | shumë |
| gern | lieber | am liebsten | me dëshirë |
| hoch | höher | am höchsten | i lartë |
| nah | näher | am nächsten | i afërt |
Krahasimi: als dhe wie
| Ndërtimi | Kuptimi | Shembull | Shqip |
|---|---|---|---|
| krahasore + als | pabarazi | Er ist größer als ich. | Ai është më i gjatë se unë. |
| so ... wie | barazi | Sie ist so alt wie ich. | Ajo është aq e madhe sa unë. |
| nicht so ... wie | më pak | Es ist nicht so kalt wie gestern. | Nuk është aq ftohtë sa dje. |
Kujdes: als përdoret vetëm me krahasoren, kurse wie vetëm me barazinë. Ky dallim gabohet shumë shpesh.
Sipërorja para emrit
Kur sipërorja qëndron para një emri, ajo merr nyjë dhe mbaresë mbiemërore në vend të am:
- Das ist der schnellste Zug. — Ky është treni më i shpejtë.
- Sie ist die beste Schülerin. — Ajo është nxënësja më e mirë.
- Por: Dieser Zug ist am schnellsten. — Ky tren është më i shpejti.
Shembuj me përkthim
Gjermanisht: Der Winter ist kälter als der Herbst.
Shqip: Dimri është më i ftohtë se vjeshta.
Gjermanisht: Ich trinke lieber Tee als Kaffee.
Shqip: Më pëlqen më shumë çaji sesa kafeja.
Gjermanisht: Das ist das interessanteste Buch.
Shqip: Ky është libri më interesant.
Gabime të zakonshme të folësve të shqipes
| Gabimi | E saktë | Shpjegimi |
|---|---|---|
| mehr schnell | schneller | gjermanishtja përdor mbaresën |
| größer wie ich | größer als ich | krahasorja kërkon als |
| so alt als ich | so alt wie ich | barazia kërkon wie |
| gutter | besser | formë e parregullt |
| am gutesten | am besten | po ashtu |
Krahasimi me gjuhën shqipe
Shqipja e ndërton krahasoren me fjalën më para mbiemrit: më i shpejtë. Gjermanishtja e ndërton me mbaresën -er në fund. Prandaj mehr schnell është përkthim mekanik dhe i gabuar. Ngjashmëria qëndron te lidhëzat: als ≈ se, wie ≈ sa.
Përmbledhje e shkurtër
- Krahasore: -er; sipërore: am ...sten.
- Mbiemrat njërrokësh shpesh marrin umlaut.
- Të parregullt: gut, viel, gern, hoch, nah.
- als për pabarazi, so ... wie për barazi.
Këshilla praktike për ushtrime
- Krahasoni dy qytete, dy stinë ose dy ushqime; secila krahasim kërkon një formë tjetër.
- Mësoni përmendsh pesë mbiemrat e parregullt; ata janë më të përdorurit.
- Ushtroni çiftin als / wie me fjali të shkurtra derisa të bëhet automatik.
