Fjalori i teknologjisë së përditshme
Teknologjia ka sjellë një shtresë të re leksikore në shqip. Një pjesë e mirë e saj ka terma të mirëfilltë shqip që janë po aq të qartë sa huazimet — dhe shpesh më të kuptueshëm.
Pajisjet
| Pajisja | Përdorimi | Pjesët kryesore |
|---|
| telefon i mençur | komunikim, aplikacione, fotografi | ekran, bateri, kamerë, kartë SIM |
| kompjuter / laptop | punë, studim, shkrim | tastierë, ekran, disk, procesor |
| tablet | lexim, shfletim | ekran me prekje |
| printer | shtypja e dokumenteve | bojë, letër |
| kufje | dëgjim, thirrje | mikrofon, kabllo |
| karikues | mbushja e baterisë | kabllo, prizë |
| ruter | lidhja me internetin | antenë, kabllo rrjeti |
Foljet kryesore
| Folja | Kuptimi | Shembull |
|---|
| shkarkoj | marr një skedar nga interneti | Shkarkova aplikacionin e ri. |
| ngarkoj | dërgoj një skedar në internet | Ngarkova detyrën në platformë. |
| instaloj / çinstaloj | vendos ose heq një program | Duhet të instaloj përditësimin. |
| kyçem / çkyçem | hyj ose dal nga një llogari | U kyça me fjalëkalimin tim. |
| regjistrohem | krijoj një llogari | U regjistrova në faqe. |
| ruaj | mbaj një skedar | Mos harro ta ruash dokumentin. |
| fshij | heq përfundimisht | I fshiva fotografitë e vjetra. |
| lidhem | hyj në rrjet | U lidha me internetin e shtëpisë. |
| ndaj | u dërgoj të tjerëve | Ma ndau lidhjen me mesazh. |
| rifreskoj | ngarkoj sërish faqen | Rifreskoje faqen dhe provo prapë. |
Terma shqip në vend të huazimeve
| Huazimi i folur | Termi i këshilluar |
|---|
| daunlodoj | shkarkoj |
| apllodoj | ngarkoj |
| seivoj | ruaj |
| printoj | shtyp |
| pasvord | fjalëkalim |
| skrinshot | pamje e ekranit |
| llogoj aut | çkyçem |
| atashment | bashkëngjitje |
| llink | lidhje |
| apdejt | përditësim |
Shprehje të dobishme
- Nuk kam lidhje interneti.
- Bateria po shkarkohet shpejt.
- Të dërgova një mesazh me një bashkëngjitje.
- Fjalëkalimi im nuk funksionon; do ta ndryshoj.
- A mund të ndaj ekranin gjatë mbledhjes?
- Ma dërgo lidhjen me mesazh.
- Kompjuteri u bllokua; duhet ta rindez.
Gabimet e zakonshme
| Gabim | Saktë | Pse |
|---|
| ngatërrimi shkarkoj / ngarkoj | shkarkoj = nga interneti te unë | drejtimi është i kundërt |
| Llogaria ime nuk hap. | Llogaria ime nuk hapet. | folja është pësore |
| Bëj një printim. | Shtyp dokumentin. | forma shqip e termit |
| Kam harruar pasvordin. | Kam harruar fjalëkalimin. | termi i normuar |
| Dërgomë linkun. | Dërgomë lidhjen. | po ashtu |
Provo vetë
- ___ (unë) aplikacionin nga interneti. (Shkarkova)
- Detyrën duhet ta ___ në platformë. (ngarkosh)
- Kam harruar ___ tim. (fjalëkalimin)
- Mos harro ta ___ dokumentin para se ta mbyllësh. (ruash)
Burime dhe referenca
- Gramatika e gjuhës shqipe I – Morfologjia, Akademia e Shkencave e Shqipërisë, Tiranë, 2002.
- Gramatika e gjuhës shqipe II – Sintaksa, Akademia e Shkencave e Shqipërisë, Tiranë, 2002.
- Drejtshkrimi i gjuhës shqipe, Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë, Tiranë, 1973.
- Fjalori i gjuhës shqipe, Akademia e Shkencave e Shqipërisë, Tiranë, 2006.
