Koha më se e kryer - Das Plusquamperfekt
Përmbledhje e mësimit
Plusquamperfekt është «e shkuara e së shkuarës». Ajo përdoret kur flitet për dy ngjarje të kaluara dhe duhet treguar qartë cila ndodhi më parë. Ndërtohet me hatte ose war + Partizip II.
Çfarë do të mësoni?
- Ndërtimin dhe zgjedhjen e foljes ndihmëse.
- Renditjen e dy ngjarjeve në kohë.
- Lidhjen e detyrueshme me nachdem.
- Dallimin nga Perfekt dhe Präteritum.
Ndërtimi
| Veta | me haben | me sein |
|---|---|---|
| ich | hatte gelernt | war gegangen |
| du | hattest gelernt | warst gegangen |
| er / sie / es | hatte gelernt | war gegangen |
| wir | hatten gelernt | waren gegangen |
| ihr | hattet gelernt | wart gegangen |
| sie / Sie | hatten gelernt | waren gegangen |
Folja ndihmëse zgjidhet saktësisht si në Perfekt: sein për lëvizje dhe ndryshim gjendjeje, haben për të gjitha të tjerat.
Renditja e ngjarjeve
| Radha | Koha | Shembull |
|---|---|---|
| 1. më e hershmja | Plusquamperfekt | Der Zug war schon abgefahren, |
| 2. më e vona | Präteritum | als wir am Bahnhof ankamen. |
Shqip: Treni kishte ikur tashmë kur mbërritëm në stacion.
Me nachdem
Kjo është përdorimi më tipik. Lidhëza nachdem kërkon pothuajse gjithmonë Plusquamperfekt në fjalinë e varur:
Gjermanisht: Nachdem ich gegessen hatte, ging ich spazieren.
Shqip: Pasi kisha ngrënë, dola shëtitje.
Gjermanisht: Nachdem er die Prüfung bestanden hatte, feierte er mit Freunden.
Shqip: Pasi kishte kaluar provimin, festoi me shokët.
Fjalë sinjalizuese
nachdem, bevor, als, schon (tashmë), bereits, vorher (më parë), zuvor.
Dallimi nga kohët e tjera
| Koha | Ndërtimi | Kuptimi |
|---|---|---|
| Perfekt | habe / bin + Partizip II | e shkuara në bisedë |
| Präteritum | formë e vetme | e shkuara në shkrim |
| Plusquamperfekt | hatte / war + Partizip II | para një ngjarjeje tjetër të shkuar |
Gabime të zakonshme të folësve të shqipes
| Gabimi | E saktë | Shpjegimi |
|---|---|---|
| Nachdem ich gegessen habe, ging ich. | ... gegessen hatte, ... | kërkohet koha më e hershme |
| Ich hatte gegangen. | Ich war gegangen. | lëvizja merr sein |
| Përdorimi për një ngjarje të vetme | përdorni Präteritum ose Perfekt | duhen dy ngjarje |
| Der Zug war abgefahren gewesen. | war abgefahren | pa ndërtim të dyfishtë |
Krahasimi me gjuhën shqipe
Shqipja e ka po ashtu më se të kryerën: kisha ngrënë, isha nisur. Ndërtimi është shumë i ngjashëm — folje ndihmëse në të pakryer + pjesore. Dallimi kryesor është se gjermanishtja zgjedh midis hatte dhe war, kurse shqipja përdor gjithmonë kisha.
Përmbledhje e shkurtër
- hatte / war + Partizip II.
- Ndihmësja si në Perfekt.
- Duhen dy ngjarje të shkuara.
- Me nachdem është pothuajse e detyrueshme.
Këshilla praktike për ushtrime
- Shkruani pesë çifte ngjarjesh të njëpasnjëshme me nachdem.
- Vizatoni një vijë kohore me dy pika para së tashmes.
- Rishikoni listën e foljeve me sein; ajo vlen edhe këtu.
