Pyetjet në gjermanisht - W-Fragen und Ja/Nein-Fragen
Përmbledhje e mësimit
Gjermanishtja ka dy lloje pyetjesh. Te W-Fragen fjalia nis me një fjalë pyetëse që fillon me w, kurse te Ja/Nein-Fragen fjalia nis drejtpërdrejt me foljen. Në të dyja rastet vendi i foljes është i përcaktuar rreptësisht.
Çfarë do të mësoni?
- Fjalët pyetëse më të përdorura dhe kuptimin e tyre.
- Rendin e fjalëve në të dyja llojet e pyetjeve.
- Përgjigjet me ja, nein dhe doch.
- Lakimin e welcher.
Fjalët pyetëse
| Gjermanisht | Shqip | Pyet për | Shembull |
|---|---|---|---|
| wer | kush | personin (kryefjalë) | Wer kommt heute? |
| wen | kë | kundrinorin e drejtë | Wen siehst du? |
| wem | kujt | kundrinorin e zhdrejtë | Wem hilfst du? |
| was | çfarë | sendin | Was machst du? |
| wo | ku | vendin | Wo wohnst du? |
| wohin | për ku | drejtimin | Wohin gehst du? |
| woher | nga ku | prejardhjen | Woher kommst du? |
| wann | kur | kohën | Wann beginnt der Kurs? |
| warum | pse | shkakun | Warum lernst du Deutsch? |
| wie | si | mënyrën | Wie geht es dir? |
| wie viel / wie viele | sa | sasinë | Wie viele Bücher hast du? |
| welcher / welche / welches | cili / cila | zgjedhjen | Welches Buch liest du? |
Kujdes: gjermanishtja i dallon qartë wo (ku ndodhesh), wohin (për ku shkon) dhe woher (nga vjen). Shqipja përdor ku për të tria, prandaj ky dallim duhet ushtruar posaçërisht.
Rendi i fjalëve
| Lloji | Vendi 1 | Vendi 2 | Pjesa tjetër |
|---|---|---|---|
| W-Frage | fjala pyetëse | folja | kryefjala + të tjerat |
| Ja/Nein-Frage | folja | kryefjala | të tjerat |
| Fjali dëftore | kryefjala ose gjymtyrë tjetër | folja | të tjerat |
Rregulli i përbashkët: te fjalia dëftore dhe te W-Frage folja e zgjedhuar qëndron në vendin e dytë; te pyetja me po/jo ajo kalon në vendin e parë.
Shembuj me përkthim
Gjermanisht: Wo wohnst du?
Shqip: Ku banon?
Gjermanisht: Warum lernst du Deutsch?
Shqip: Pse mëson gjermanisht?
Gjermanisht: Kommst du morgen?
Shqip: A vjen nesër?
Gjermanisht: Hast du Zeit?
Shqip: A ke kohë?
Përgjigjet
| Pyetja | Përgjigjja | Shqip |
|---|---|---|
| Kommst du mit? | Ja, ich komme mit. | Po, vij. |
| Kommst du mit? | Nein, ich komme nicht mit. | Jo, nuk vij. |
| Kommst du nicht mit? | Doch, ich komme mit. | Po, sigurisht që vij. |
Lakimi i welcher
| Rasa | Mashkullore | Femërore | Asnjanëse | Shumës |
|---|---|---|---|---|
| Nominativ | welcher | welche | welches | welche |
| Akkusativ | welchen | welche | welches | welche |
| Dativ | welchem | welcher | welchem | welchen |
Gabime të zakonshme të folësve të shqipes
| Gabimi | E saktë | Shpjegimi |
|---|---|---|
| Wo gehst du? | Wohin gehst du? | drejtimi kërkon wohin |
| Wo kommst du? | Woher kommst du? | prejardhja kërkon woher |
| Du kommst morgen? | Kommst du morgen? | folja në vendin e parë |
| Wann du kommst? | Wann kommst du? | folja menjëherë pas fjalës pyetëse |
| Ja si përgjigje pyetjeje mohore | Doch | kundërshtimi kërkon doch |
Krahasimi me gjuhën shqipe
Shqipja e bën pyetjen me pjesëzën a ose thjesht me intonacion, pa e ndryshuar rendin: Ti vjen nesër? Gjermanishtja nuk e lejon këtë: rendi i fjalëve duhet të ndryshojë detyrimisht. Për më tepër, shqipja nuk ka një fjalë si doch.
Përmbledhje e shkurtër
- W-Frage: fjala pyetëse + folja + kryefjala.
- Ja/Nein-Frage: folja + kryefjala.
- wo = ku, wohin = për ku, woher = nga ku.
- Pyetjes mohore i përgjigjeni me doch.
Këshilla praktike për ushtrime
- Merrni një fjali dëftore dhe kthejeni në të dyja llojet e pyetjeve.
- Ushtroni çiftin wo / wohin / woher me hartë përpara; lëvizja e bën rregullin të prekshëm.
- Bëni pesë pyetje për një person që sapo e keni njohur, duke përdorur Sie.
