Shprehjet me emër dhe folje - Nomen-Verb-Verbindungen
Përmbledhje e mësimit
Nomen-Verb-Verbindungen janë çifte të ngulitura ku kuptimi kryesor qëndron te emri, kurse folja shërben vetëm si mbajtëse gramatikore. Thuhet eine Entscheidung treffen, jo machen. Këto shprehje janë tipare të gjuhës zyrtare dhe akademike, dhe nuk merren me mend nga logjika.
Çfarë do të mësoni?
- Shprehjet më të përdorura.
- Cila folje shkon me cilin emër.
- Pse ato nuk përkthehen drejtpërdrejt.
- Ekuivalentin me një folje të vetme.
Shprehjet më të përdorura
| Shprehja | Folja e vetme | Shqip |
|---|---|---|
| eine Entscheidung treffen | entscheiden | marr një vendim |
| eine Frage stellen | fragen | bëj një pyetje |
| Hilfe leisten | helfen | jap ndihmë |
| eine Rolle spielen | — | luaj një rol |
| Rücksicht nehmen (auf) | — | tregoj konsideratë |
| in Betracht ziehen | berücksichtigen | marr në konsideratë |
| zur Verfügung stehen | — | jam në dispozicion |
| Abschied nehmen (von) | sich verabschieden | marr lamtumirën |
| eine Prüfung ablegen | — | jap një provim |
| Kritik üben (an) | kritisieren | bëj kritikë |
| einen Antrag stellen | beantragen | bëj një kërkesë |
| Bescheid geben | informieren | njoftoj |
Foljet mbajtëse më të zakonshme
| Folja | Shoqërohet me |
|---|---|
| treffen | eine Entscheidung, eine Wahl, Vorbereitungen |
| stellen | eine Frage, einen Antrag, eine Bedingung |
| nehmen | Rücksicht, Abschied, Platz, Teil |
| ziehen | in Betracht, in Erwägung, Konsequenzen |
| leisten | Hilfe, Widerstand, einen Beitrag |
| üben | Kritik, Druck, Einfluss (ausüben) |
Shembuj me përkthim
Gjermanisht: Der Direktor hat eine wichtige Entscheidung getroffen.
Shqip: Drejtori mori një vendim të rëndësishëm.
Gjermanisht: Darf ich eine Frage stellen?
Shqip: A mund të bëj një pyetje?
Gjermanisht: Wir müssen alle Möglichkeiten in Betracht ziehen.
Shqip: Duhet t’i marrim në konsideratë të gjitha mundësitë.
Regjistri
Këto shprehje i përkasin gjuhës formale. Në bisedë të përditshme preferohet folja e vetme:
| Formale | Bisedore |
|---|---|
| Ich möchte eine Frage stellen. | Ich möchte fragen. |
| Wir haben eine Entscheidung getroffen. | Wir haben entschieden. |
| Er hat Kritik geübt. | Er hat kritisiert. |
Gabime të zakonshme të folësve të shqipes
| Gabimi | E saktë | Shpjegimi |
|---|---|---|
| eine Entscheidung machen | eine Entscheidung treffen | folja është e ngulitur |
| eine Frage machen | eine Frage stellen | po ashtu |
| Hilfe geben | Hilfe leisten | në regjistrin formal |
| Platz nehmen Sie | Nehmen Sie Platz. | rendi i fjalëve |
| përdorimi i tyre në bisedë të thjeshtë | përdorni foljen e vetme | regjistri |
Krahasimi me gjuhën shqipe
Shqipja i ka po ashtu këto bashkëlidhje: marr një vendim, bëj një pyetje, jap ndihmë. Problemi është se foljet nuk përputhen midis dy gjuhëve: shqipja thotë marr një vendim, gjermanishtja treffen; shqipja bëj një pyetje, gjermanishtja stellen. Prandaj çifti duhet mësuar si njësi, kurrë i përkthyer.
Përmbledhje e shkurtër
- Kuptimi qëndron te emri, folja është mbajtëse.
- Folja nuk zgjidhet me logjikë; mësohet përmendsh.
- Regjistri është formal.
- Shpesh ekziston një folje e vetme e barasvlershme.
Këshilla praktike për ushtrime
- Shkruani shprehjen të plotë në fjalorin tuaj, kurrë emrin veç.
- Për secilën shprehje shënoni edhe foljen e vetme përkatëse.
- Lexoni tekste zyrtare dhe nënvizoni çdo çift emër–folje.
